Dubbel-interview

DOEN Participaties x Vibers

Mirjam Niessen & Jan-Govert van Gilst

Jan-Govert over Vibers

Vibers heb ik opgericht in 2013. Met twee dromen: het vervangen van verpakkingen door een natuurlijke grondstof en ervoor zorgen dat iedereen iets van Vibers in huis heeft. Vibers teelt olifantsgras en maakt daar vezels van. Die vezels kunnen gebruikt worden in allerlei producten: van plastic tot beton. Als ondernemer gaat het mij erom dat we daadwerkelijk iets doen voor een betere wereld. Ik zag de hoeveelheid plastic die aanspoelde op Aziatische stranden en dacht: “Waarom is dat eigenlijk? Kan dat niet anders?”

Mirjam over DOEN Participaties

DOEN Participaties is altijd op zoek naar innovatieve businessmodellen en ondernemers die de wereld beter willen maken. Met name ondernemers die het vermogen hebben om anderen te inspireren. De inkomsten van DOEN Participaties zijn afkomstig van de Postcode Loterij en is daarmee goede-doelen geld. We hebben in de loop van de tijd ontdekt dat je heel goed maatschappelijke impact kunt bereiken door aandeelhouder te worden van duurzame of sociale ondernemingen. We zitten daarmee dicht op de onderneming en vervullen echt een rol als verbinder: We zetten ons netwerk in, bijvoorbeeld met de loterijen, partners van DOEN en experts uit ons netwerk.

Wanneer hoorden jullie voor het eerst van elkaar? En wat maakte dat jullie in elkaar geïnteresseerd raakten?

Jan-Govert: Dit investeringsproces begon met een radio-uitzending op BNR Nieuwsradio. Dat was naar aanleiding van eerdere resultaten en werd opgepikt door Van Puijenbroek Capital (VP Capital). Zij belden me op van: “Goh, kunnen wij eens langskomen, want we vinden het hartstikke leuk wat jullie doen”. Er was vanaf het begin oprechte interesse en er volgde een goed gesprek over alle condities van de investering. VP Capital was er snel over uit, maar wilde een co-financier. Omdat mijn collega Frederic Petit goede contacten heeft bij de Postcode Loterij, dachten we dat DOEN Participaties wellicht interesse zou hebben. De gesprekken met DOEN gingen ook voorspoedig, en zo heeft het tot een succesvolle participatie geleid. 

Mirjam: Vibers paste heel goed in het plaatje waar wij naar op zoek zijn. Wat Vibers doet is heel innovatief. We zien ontzettend veel bedrijven in verpakkingsmaterialen, of aanverwante startups. Wat Vibers extra bijzonder maakt is dat zij olifantsgras gebruiken, dat groeit op braakliggende terreinen. Daarmee concurreer je niet met voedselproductie, maar maak je echt optimaal gebruik van de grond. Zij hebben een inspirerende rol in het vervangen van plastic. 

Mijn voorganger Daan heeft deze investering geleid met een proces waarin we de ondernemers en de onderneming leren kennen, een due diligence uitvoeren en uiteindelijk het goedkeuringsproces in zijn gegaan. Daar staan we nog steeds helemaal achter, omdat Vibers de wereld kan veranderen met hun producten.

Wat voor rol heeft de pitch / het pitchdeck gespeeld bij deze investering?

Jan-Govert: Mijn pitch was eigenlijk gewoon een enthousiaste presentatie. Ik ben heel gepassioneerd over wat ik doe, en geloof er echt in. Natuurlijk ben ik me bewust van de drempels die genomen moeten worden. De belangrijkste drempels heb ik verwerkt in mijn presentatie. Bijvoorbeeld: Hoe kom je aan grond? Ik kwam erachter dat er zo’n 20.000 hectare grond braak ligt, waar je geen spruitjes op kunt telen, omdat het niet voedzaam genoeg is. Maar Olifantsgras groeit daar prima. Een andere belemmering was het benodigde machinepark, maar ons product zoals het nu is, kun je met bestaande machines bewerken. Dat maakt het voor producenten makkelijker om te kiezen voor onze materialen. 

Als ik terugkijk op mijn pitch dan denk ik dat het vooral gaat om hoe je je verhaal vertelt. Investeerders kijken je in je ogen: Spreekt daar het vuur van de ondernemer? Een pitchdeck werkt ondersteunend, als een rationele overtuiging. Maar uiteindelijk gaat het alleen maar om de persoon die het verhaal vertelt en er echt achter staat. 

Mirjam: Daar ben ik het helemaal mee eens. Wij krijgen ontzettend veel pitchdecks: sommigen heel goed, dan snap je direct wat de onderneming doet, sommigen minder goed waar het soms zoeken is wat de onderneming precies doet. In dat laatste geval is het goed om de ondernemer het verhaal een keer te hebben horen vertellen. Een goed pitchdeck is zeker belangrijk, maar in dit geval is het gewoon echt Jan-Govert die het verhaal vertelt en enthousiast is. 

Een goed pitchdeck zorgt ervoor dat je snel een goed gesprek hebt over de essentiële vraagstukken van het bedrijf. Het informatiememorandum van Vibers was overigens ook crystal clear, dat hielp ontzettend. 

Jan-Govert: Uiteindelijk is het wel zo dat een pitchdeck en informatiememorandum je dwingt om over alle aspecten goed na te denken. Als je dat dan goed over kan brengen helpt dat ontzettend. 

Mirjam: Precies, de professionaliteit van een organisatie kun je zeker aflezen aan een pitchdeck en informatiememorandum. Het is wel degelijk belangrijk. 

Hoe was jullie eerste ontmoeting? En wat maakte dat jullie met elkaar zijn doorgegaan?

Jan-Govert: In eerste instantie was VP Capital in de lead, maar al snel werd gezamenlijk opgetrokken door de investeerders. 

Mirjam: Zeker, en ondanks dat we niet helemaal gelijk zijn in hoeveel we hebben bijgedragen, hebben we de investering echt gezamenlijk gedaan. Het werkte goed, omdat we gezamenlijk staan voor de visie en missie van Vibers. Daarnaast gaat het niet alleen om de manier waarop je je investeringscriteria hanteert, maar vooral om het goed schakelen met de mensen bij de co-investeerder. Goede communicatie vanuit de startup helpt daar ontzettend bij.

Hoe lang duurde het vanaf het eerste gesprek totdat de investering daadwerkelijk werd gedaan? 

Jan-Govert: Het duurt altijd veel te lang… Dat is echt iets wat ik heb geleerd. Een eerste investeringsrondje met de zogenaamde ‘family, friends & fools ging heel snel. Daarna krijg je met een due-diligence te maken of moet je allerlei cijfers kunnen overleggen. Processen gaan ook via een notaris en advocaat lopen, daarmee wordt het wel ingewikkeld. 

En met name het ‘handtekeningenrondje’ duurt ook steeds langer. Het verzamelen van handtekeningen duurt altijd veel langer dan je denkt, omdat aandeelhouders met vakantie zijn, nog even iets willen overleggen, of lastig te bereiken zijn. Dus trek daar dan ook maar een paar weken voor uit. We roepen inmiddels: “Het is pas binnen als je het kan pinnen”. En dat duurde bij ons ongeveer een half jaar vanaf het eerste contact. 

Mirjam: Tsja, dat voelt natuurlijk heel lang, maar zes maanden is best wel standaard. We zien dat goede ondernemers altijd in gesprek zijn met financiers. Op het moment dat je met de vraag komt, is het geen verrassing. Dat heeft Vibers ook op tijd gedaan. 

Een half jaar is gebruikelijk als het gaat om een aandelentransactie. Je spreekt dingen af over zeggenschap en wie er beslissingen maakt in een worst-case scenario. Je hoopt dat je daar niet komt, maar je moet er wel afspraken over maken. Een nieuwe verdeling van zeggenschap zorgt soms voor lastige discussies. Een half jaar is dan helemaal niet slecht.

Wat waren de moeilijkste zaken in de due diligence fase? 

Jan-Govert: Dat vind ik moeilijk om te zeggen. Wij hebben een dataroom gemaakt met alle relevante en gevraagde documenten. Die zijn beoordeeld door de investeerders en een onafhankelijke partij. We zijn daar als vragende partij niet altijd bij betrokken. We hebben eigenlijk weinig aanvullende vragen ontvangen. 

Mirjam: We investeren in risicovolle ondernemingen door een participatie in aandelen. Het is risicovol, omdat er vaak nog geen voorspelbare omzet wordt gedraaid. De vraag is altijd: waarom gaat dit product enorm succesvol worden? In een due-diligence fase onderzoek je of een bedrijf succesvol kan worden: Hebben ze voldoende getest met klanten, wat vonden klanten van het product etc. Kortom, is er een product market fit in theorie? Bij Vibers was het antwoord heel duidelijk: Ja, en er is nog een aanloop nodig waarvoor een duidelijke financieringsbehoefte was. En als impactinvesteerder kijken wij natuurlijk extra kritisch naar de beoogde impact en het vermogen om anderen te inspireren.

Zijn er twijfels geweest om een relatie aan te gaan met elkaar? 

Jan-Govert: Als ik erop terugkijk zijn er nooit twijfels geweest. Het voelde voor mij vanaf het eerste gesprek bijzonder goed, vooral de professionaliteit van de investeerders. Het ging allemaal volgens het boekje in goed afgebakende fases en stappen. 

Mirjam: We checken natuurlijk veel in zo’n due diligence proces, maar twijfels zijn er nooit geweest. Het mooie van Vibers is dat zij niet concurreren met ruimte voor voedsel, omdat het olifantengras groeit op braakliggende terreinen. Daarnaast is het type product belangrijk. Omdat wij ons geld besteden uit de opbrengst van loterijen, houden we er rekening mee met wat dit product kan betekenen voor deelnemers van de loterij. Is het een aansprekend product? Kunnen we het uitleggen?  

En daarnaast: Vibers maakt bijvoorbeeld plantenpotten die in het prijzenpakket van de loterij gaan. Maar ook ons jaarverslag wordt geprint op Vibers papier. Dat zijn echt dingen die bij ons het verschil maken. 

Jan-Govert: Voor ons is dat natuurlijk ook heel gaaf. Naast een investeerder hebben we afzet voor onze producten, dat is fantastisch!

Mirjam: We bieden daarmee naast de investering een miljoenenpubliek wat je Vibers kunt aanbieden. Prachtig om je product aan hen te mogen tonen.

Heb je er nooit problemen mee gehad dat je een deel van je bedrijf ‘weggeeft’?

Jan-Govert: De hoeveelheid zeggenschap die je behoudt over je droom, is natuurlijk wel iets wat meespeelt. Ik heb altijd het grotere plaatje in gedachten gehouden: Wat is voor mij het allerbelangrijkste? Dat is dat er straks alle verpakkingen in een supermarkt gemaakt zijn van Viber’s producten. En dat mensen tegen elkaar zeggen: “Dit is gaaf, het is geen plastic!” DOEN Participaties en VP Capital helpen ons nu de volgende stap te zetten: de optimalisatie van de producten in de markt. 

Mirjam: Het argument: Dat is mooi om te horen Jan-Govert. Want het argument: ‘je geeft toch een deel van je bedrijf weg’ vind ik lastig. We zijn altijd heel duidelijk: we betalen voor de aandelen, en in ruil daarvoor krijgt het bedrijf geld om te groeien plus een partner aan boord.

Wat voor rapportcijfer geef je het hele proces? 

Jan-Govert: Ik zou zeggen: een 8. En waarom geen 9 of 10? Dat is toch door de tijd die het heeft gekost. Ook al zegt Mirjam: “6 maanden is best snel”. Tsja, als ondernemer wil je verder en denk ik dat het wel iets sneller had gekund, dan was het zeker een 9 geweest. 

Mirjam: Vibers heeft de investeringsroute volgens het boekje doorlopen. Zoals de stappen van informele investeerders en crowdfunding naar professionele investeerders, maar ook de perfecte informatievoorziening naar ons als investeerders. Vibers is een inspiratie voor andere ondernemers die aan de beginfase staan. Daarom verdienen ze, wat ons betreft, een 10.

Wat voor tips geef je impact-ondernemers over een investeringsproces? 

Jan-Govert: Werk vanaf het begin goed aan het vastleggen van allerlei documenten, informatie, technische details, testen, omzetcijfers, etc. Zorgt dat je vanaf het begin werkt aan een dataroom, die tiptop in orde is. Als je mij nu vraagt: “zet je dataroom open”, dan klopt alles. Dat helpt natuurlijk enorm bij het winnen van het vertrouwen van een investeerder. 

Mirjam: Blijf altijd praten met je (potentiële) financiers, eigenlijk ben je als ondernemer in deze fase altijd aan het fundraisen. Dit heeft Vibers ontzettend goed gedaan in dit proces, en het heeft geleid tot een heel mooi resultaat!

Mirjam Niessen, Investment Manager DOEN Participaties

DOEN Participaties heeft de ambitie om de wereld groener en socialer te maken. Daarom staat impact centraal bij alle investeringen. In de afgelopen 25 jaar is DOEN Participaties uitgegroeid tot de grootste impactinvesteerder in duurzame en sociale startups in Nederland. DOEN Participaties investeert in de vroege fase van bedrijven en durft risico’s te nemen. DOEN Participaties is volledig eigendom van en wordt beheerd door Stichting DOEN. Stichting DOEN is opgericht door de Goede Doelen Loterijen. Voor meer informatie www.doenparticipaties.nl

Jan-Govert van Gilst, Founder Vibers

Vibers als oplossing voor een groot probleem op Aarde. Vibers zijn high tech natuurlijke vezels van puur olifantsgras. Vibers in bioplastic, papier en beton zijn een oplossing voor ontbossing, plastic afval en watervervuiling.

Do you want to be

part of Impactview?

 

Neem contact met ons op

Heb je vragen, opmerkingen of suggesties? Of wil je Impactview ondersteunen? 

Voel je vrij om contact met ons op te nemen.

Ik ben een

Ik wil graag